Binnen de zorgorganisaties wordt ICT door het management en professionals vaak gezien als een kostenpost in plaats van een strategisch asset om de doelstellingen van de zorgorganisatie te verwezenlijken. Deze benadering kom ik met enige regelmaat tegen en vind ik laat ik zeggen “te kort door de bocht” geredeneerd. Eerder wordt met de redenering, ICT als kostenpost, de zorg zelfs tekort gedaan. Ik pleit voor ZORG en ICT als een strategische asset, een strategische twee-eenheid. Ik zal uitleggen hoe ik dit bedoel.

Het is natuurlijk zo dat bij het inzetten van meer ICT-oplossingen dit automatisch leidt tot hogere ICT investeringen en -beheerskosten. Echter tegelijk kan ik ook beweren dat dit niet zo is. Men vergeet met de inzet van de ICT-middelen te vermelden wat het aan besparingen en opbrengsten (b.v. extra productie) oplevert. Algemeen wordt er alleen gekeken naar de zichtbare kosten als aanschaf hard- en software, project- en implementatiekosten en onderhoudskosten. De onzichtbare kosten en opbrengsten worden niet uitgerekend. Vooral de opbrengstenkant (b.v. R.O.I, return of investment) wordt niet of nauwelijks in kaart gebracht. Terwijl met het in kaart brengen van de opbrengstenkant de slimme ICT-oplossingen hun toegevoegde waarde aan de zorg gaan bewijzen. En ja, daarmee zal het aandeel ICT-kosten omhoog gaan. Maar verhoudingsgewijs zal dit de zorg meer opleveren in effectiviteit, efficiëntie, kwaliteit en beschikbaarheid van zorg.

Buiten de  noodzaak binnen de zorg om steeds meer kwaliteit te leveren, zal met het op termijn voorziene tekort aan zorgverleners de vraag opdoemen of de gevraagde zorg wel geleverd kan worden. Ook hierin kunnen slimme en praktisch toepasbare ICT-oplossingen van pas komen (b.v. e-health). Mijns inziens zullen deze oplossingen onontbeerlijk worden en bijdragen om aan de zorgvraag te kunnen voldoen.  En, niet minder belangrijk, kan met deze oplossingen de autonomie en zelfredzaamheid van de cliënt/patiënt verder worden vergroot.

Dit alles bij elkaar heeft als consequentie dat binnen de zorginstellingen de afhankelijkheid van de ICT-organisatie  verder zal toenemen. Mijn pleidooi is dan ook dat met de verdere professionalisering van de zorg, men buiten de procesverbeteringen binnen de zorg, tegelijk de professionalisering van zijn ICT- beheerorganisatie moet meenemen. Zorg en ICT-processen zullen meer gestroomlijnd moeten worden. Daarbij is het voor mij niet een vanzelfsprekendheid dat of zorgprocessen of ICT-processen leidend zijn. Een gezamenlijke lerende opstelling zal daadwerkelijk tot slimme oplossingen leiden.

Kortom, professionele ZORG vraagt om professionele ICT. Inzicht krijgen in de TCO (total cost of ownership, de totale kosten bedrijfsmiddelen ICT) en daarbij vooral de beheerprocessen (onderdeel TCO) zijn daarmee onontbeerlijk. Een toenemende afhankelijkheid van de ICT-organisatie vraagt om een goed ingerichte ICT- organisatie die borg staat voor stabiele ICT systemen. Zorg en ICT zijn daarmee onlosmakelijk aan elkaar verbonden, een strategische asset, een strategische twee-eenheid.

Geen reacties » | Permanente link

Mijn collega Hans Hoek schreef onlangs een blog over “EFD” als tegenhanger van het EMD. Daarin liet hij duidelijk naar voren komen hoe wij in de zorg nog steeds worstelen om slim gebruik te maken van ICT. Ik deel zijn opvatting van harte.

In de zorg zijn we nog steeds niet in staat het wiel opnieuw uit te vinden als het gaat over het gebruik maken van slimme ICT oplossingen. Rijdt het bedrijfsleven qua ICT in een LEXUS, de zorg hobbelt zich nog steeds voort in een TRABANT.

In mijn laatste blog verwees ik al naar het “digitale gat” tussen gezondheidszorg en bedrijfsleven.

De banken deden er 1,5 jaar over om gezamenlijk afspraken te maken over de introductie van de PINPAS (1990). Toch geen sinecure om alle banken met hun verschillende systemen en belangen op een lijn te krijgen. Er lag voor  1 uniform betalingssysteem een duidelijke motivatie. Het was voor hen evident dat de verandering in het betalingsverkeer de inspanningen waard waren. De return on investment (ROI) was zowel groot voor de banken als voor de klanten. De voordelen van de verandering wogen zwaarder dan de kosten van de verandering als de voordelen van de situatie hetzelfde zou blijven.

Je zou zeggen dat dit voor de Zorg ook zo zou gelden. Niet voor niks is het Nictiz (2002) is in het leven geroepen om als kenniscentrum ICT te fungeren voor de Zorg. Inmiddels zijn we bijna 10 jaar verder en nog heel ver weg van een uniform digitaal zorgsysteem. Op de website van het Nictiz lees ik dat Gert-Jan van Boven, directeur Nictiz, zegt ‘Informatie mag geen onnodig beperkende factor in de zorg meer zijn’. Dit geeft wel weer perspectief en deel ik van harte. Of hij met ‘de zorg’ bedoelt zorgaanbieder en zorgnemer is niet duidelijk maar heb ik maar even voetstoots aangenomen.

De vele incidenten in de zorg laten nog zien dat informatie helaas nog steeds een beperkende factor is. Komend uit de zorg vind ik dit zonder meer beschamend. Waar wachten we nu eigenlijk op? Ontbreekt de wil, de visie? Of is het straks zo dat de zorgnemers of, doe eens raar, de Banken of Verzekeraars, met een eigen initiatief komen.

1 uniform digitaal zorgsysteem, in 1,5 jaar tijd en de 10 jaar geschiedenis achter ons laten, een mooi perspectief. Qua ICT mogelijkheden heeft de Zorg zelfs meer mogelijkheden dan de Banken 20 jaar geleden. Dus nogmaals, waar wachten we op? Alle (branche)partijen (zorg en zorgnemers) hebben er alle belang bij dit te realiseren. Het levert zowel in kwaliteit, veiligheid en geld, enorm veel op.

1 Reactie » | Permanente link

Over de Zorg en ICT is al menig onderzoek gedaan. Van inventarisatie over welke behoefte aan automatisering er is, calculaties over return on investment tot onderzoek naar mislukte implementaties en de daarmee gepaardgaande verlies aan investering. Menig (vervolg)advies is er al geschreven en toch mag het nog niet vlotten. Laten we maar algemeen concluderen dat het nog niet zo lekker gaat tussen de Zorg en automatisering. Dit zijn zo een paar thema’s die ik terug krijg uit de gesprekken met bestuurders en managers.

Goed beschouwd lijkt de Zorg grote moeite te hebben het tempo waarin de ontwikkelingen in de automatisering elkaar opvolgen op te pakken. Als ik de Zorg zou moeten positioneren in de Bellcurve,

dan zou ik deze enige jaren terug, geschaard hebben bij de “early majority” (eerst wachten tot het getest is, echt werkt). Inmiddels de nodige ervaringen rijker plaats ik de zorg wel bij de “late majority” (bijna iedereen werkt ermee, laat ik ook maar meedoen) met soms een uitstap naar “laggards” (niet willen, niet durven). Ik heb de neiging het ‘waarom” te gaan verklaren, de oorzaken op te zoeken. Maar daar wil ik nu juist nu niet bij stil staan. Eerder wil ik een signaal afgeven!

Laat ik dit nu aan de hand van eigen ervaringen doen. Op dit moment kan ik zelf heel veel zaken direct via automatisering regelen. Organisaties die dit aanbieden, hebben hun bedrijfsvoering daar volledig naar ingericht. (Dit in tegenstelling tot wat ik bij sommige zorginstellingen zie gebeuren, wel automatiseren maar de oude en vaak ineffectieve werkprocessen niet aanpassen.)

Laat ik vervolgen met een paar voorbeelden:

• alle bankzaken, nb plaats en tijd onafhankelijk,
• online winkelen, van kleding, boeken tot huishoudelijke apparatuur,
• belastingzaken persoonlijk en zakelijk,
• energie- en internetprovider,
• boodschappen voor huishouden,
• maaltijden bestellen en laten bezorgen,
• vakanties, hotel boeken, vakantiehuis huren,
• huis verkopen/kopen,
• bioscoopbezoekje, filmhuren via internet,
• een vlucht boeken, mijn vlucht- en reisgegevens via het internet,
• een (international) treinticket regelen,
• medicijnen bestellen,
• contact met familie, vrienden via Facebook, Hyves, mail, twitter.

In deze opsomming zitten een aantal zaken die betrekking hebben op onze directe levensbehoeften. Automatisering is daar al enige tijd niet meer uit weg te denken. Sociaal, maatschappelijk zijn we daar volledig mee verweven.

Het is wat mij betreft vreemd dat de Zorg in dit rijtje ontbreekt. De Zorg waar we toch in de huidige tijd direct ‘digitaal’ op zouden moeten kunnen terugvallen. Helaas, de digitale mogelijkheden zijn nog uiterst beperkt. Vaak gaat het niet verder dan website met informatie waar je al snel de weg kwijt raakt en zijn de websites alleen gericht op “zenden”. Zo heb ik bijvoorbeeld geen directe toegang tot mijn dossier bij de huisarts, ziekenhuis, zorginstelling, kan ik niet via internet een afspraak maken en moet dat nog steeds telefonisch op bepaalde tijden. Bij ziekenhuizen en zorginstellingen is het niet anders. Mogelijkheden voor interactie, vraag en antwoord, video consult, afspraken maken, bestellingen doen, het is allemaal nog erg mondjesmaat. En dan hebben we het nog niet gehad over de vele effectiviteitsmogelijkheden die automatisering biedt voor de bedrijfsvoering en de professionals van de zorginstellingen en tussen de zorginstellingen.

Goed laat ik niet te Grumpy worden en vaststellen dat er een enorm DIGITAAL GAT aan het ontstaan is tussen de digitale dienstverlening van het Bedrijfsleven en de Zorg. Hoog tijd voor de Zorg dit digitale gat zo snel mogelijk te dichten!

Geen reacties » | Permanente link

Sinds een aantal maanden mag ik directeur zorg/healthcare zijn binnen het beursgenoteerde software bedrijf Qurius (www.qurius.nl). Een uitermate boeiende opdracht waarin Qurius en ik (C3) zich voor een langere periode aan elkaar verbonden hebben. Uit het veld krijg ik soms signalen alsof ik vanwege deze opdracht vertrokken zou zijn bij C3. Echter niets is minder waar. Als partner binnen C3 zit ik ook nog in andere opdrachten. Ik ben daar blij mee en vind het een krachtige combinatie. Weet mij gesteund door mijn collegae en tegelijkertijd blijf ik scherp op de combinatie Zorg en ICT en voorkom ik zo dat je volledig in de ICT wereld wordt gezogen.

Maar even terug naar waar deze blog mee begon. Opeens zit ik met mijn zorgachtergrond in een ondernemers omgeving. waar sales, marketing, service en innovatie ontwikkeling dagelijkse kost zijn. In het begin waande ik me als een soort vreemde eend in de bijt, in deze door techniek en sales beheerste omgeving. Maar tegelijkertijd nam ik ook de passie waar zoals ik deze uit de zorg ken. Passie om de ICT oplossingen daadwerkelijk ondersteunend te laten zijn aan het primaire proces in de zorg.

Tevens is het ook weer een boeiend perspectief om als directeur van een organisatie die software oplossingen aanbiedt aan de andere kant van de tafel bij zorgorganisaties te zitten. Nu ben ik dat wel in enige mate gewend vanuit het adviesvak. Maar neem van mij aan dat het heel anders is en voelt als je over ICT oplossingen met directies en ICT managers in gesprek bent. De inmiddels al gehouden gesprekken bieden genoeg stof om daar meerder blogs aan te weiden. Wordt vervolgd.

Geen reacties » | Permanente link

“Aanbesteden is topsport” werd er gesteld in de workshop die wij afgelopen week hebben gegeven. Samen met collegae van Focusplus verzorgden wij voor 12 managers en stafleden uit verschillende zorgorganisaties onze workshop over “Aanbesteden in de zorg”. Tijdens deze workshop werd duidelijk dat aanbestedingsprocedures  een gerichte en zeer intensieve inspanning vraagt van een organisatie om op het juiste moment te pieken.

Met de intreding van marktwerking in de zorg vraagt het steeds meer ondernemerschap van de zorginstellingen. Zeker met de veranderingen binnen de AWBZ en de WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning) zullen zorginstellingen zich moeten gaan inspannen om opdrachten te verwerven. Het is niet langer vanzelfsprekend dat de zorgorganisaties hun activiteiten gefinancierd krijgen. Financiering van een deel van de activiteiten zal gaan afhangen van het winnen van aanbestedingen. Aanbestedingen die vooral door gemeenten gedaan zullen worden. Nu zijn aanbestedingen geen nieuw fenomeen meer binnen de zorg, maar daarmee mag nog niet verondersteld worden dat aanbestedingen voor zorginstellingen gesneden koek zijn. Allerminst is onze ervaring.

Een aanbestedingsprocedure is een een zeer strak  gereguleerd proces waarbij het voor de aanbiedende partij van belang is dat deze zijn organisatie goed opgelijnd heeft om dit proces in te gaan. Het is van groot belang dat zij zich uitermate goed in dit proces verdiepen. Vraag uzelf onder andere af of uw organisatie ingericht is op het doen van aanbestedingen. Is er een heldere aanbestedingsstrategie, hoe verloopt de besluitvorming over aanbestedingen en kan de organisatie  snel informatie en cijfers  aanleveren, zijn zomaar een aantal vragen.

Voorkom dat er op basis van een weerstandshouding een aanbestedingsproces wordt ingegaan (‘het is dat we moeten maar we zijn er tegen’). En voorkom een luchthartige houding over een aanbestedingsprocedure op basis van aannames als ‘we doen het kwalitatief goed en hebben een goede relatie met de aanbesteder’. Met een dergelijke houding komt u snel op de koffie, oftewel de kans dat u een aanbestedingsprocedure gaat verliezen, is aanzienlijk toegenomen.

Het vraagt van de zorginstellingen een actieve en ondernemende houding, kennis van de markt, uitstekende kennis over de regelgevingen AWBZ en WMO en kennis over uw concurrenten en opdrachtgever. Laat ik een aantal ervaringsfeiten opnoemen die in de workshop passeerden:

• Gunningscriteria bepalen wie wint.
• Ga eerder op zoek naar fouten in het bestek en bekijk of u juist deze kunt benutten.
• Prestaties uit het verleden en relaties zijn geen garantie voor de toekomst.
• Houd u strikt aan wat de opdrachtgever wil/vraagt en dat betekent strikt  de vragen beantwoorden. Meer opschrijven dan gevraagd, omdat gedacht wordt daarmee onderscheidend te zijn, stelt je juist buiten het gunningsproces, eenvoudigweg omdat het niet gevraagd wordt.
• Zorg dat het bestek bekend is tot in alle details!

Mocht u nu een ‘workshop aanbesteden in de zorg’ willen bezoeken, stuur dan een email naar het secretariaat van C3am: secretariaat@c3am.nl.

Geen reacties » | Permanente link

Zo kun je in één week veel meemaken en de week is nog niet eens om. Eerst een dag waar ik uitermate enthousiast vandaan kwam en vervolgens mocht ik de volgende dag aanwezig zijn bij de voorpremière van een film. Laat ik met de maandag beginnen, ik mocht aanwezig zijn op de TEDxMaastricht als één van de ongeveer 900 genodigden.  Het was een  uitermate inspirerende dag met als leidend thema “zorgverleners betrek de patient/client bij de behandeling, draag er zorg voor dat de patient/client deel uitmaakt van het zorg-/behandelteam, draag zorg voor eigen verantwoordelijkheid patient/client. Bezoek de site en laat u inspireren.

Voor het eerst dat ik in enige mate werd bevestigd dat er toch enige progressie begint te komen in de mijns inziens noodzakelijke paradigmashift van de zorg. Hiermee bedoel ik dat de zorg eindelijk begint af te dalen van zijn voetstuk “ik weet wat goed voor de cliënt/patiënt is, laat alles maar aan ons ‘de  zorg’ over, vertrouw op ons, wij nemen de verantwoordelijkheid over uw gezondheid over”.  Dit oude paradigma maakt plaats voor een nieuwe. Eén waar de patiënt/cliënt op gelijke hoogte wordt benaderd, betrokken bij de behandeling/zorgverlening en zijn eigen verantwoordelijkheid blijft behouden. Bas Bloem, hoogleraar neurologie aan de Radbouduniversiteit bracht het met  zijn voordracht “from God to guide”  letterlijk in beeld. Opkomend in een witte jas en letterlijk van grote hoogte de patiënt benaderen (stond op een hoogwerker) tot af te dalen, witte jas uit te doen en de patiënt uit te nodigen om aan een ronde tafel te komen zitten. Zo liet hij zien hoe patiënt/cliënt benaderd kan worden, verbinding maken, de patiënt/zorgvrager gast laten zijn en zorg dragen dat hij/zij te allen tijde zijn eigen verantwoordelijkheid blijft behouden. En passant werd ook nog aangegeven dat dit alles ertoe leidt dat de zorg effectiever, efficiënter, veiliger en goedkoper wordt! Dat dit een toekomstperspectief is wat onontkoombaar is, bevestigde de vele verhalen van patiënten die het heft in eigen hand hadden genomen, zich niet neerlegden bij één opinie of behandeling maar op zoek gingen, verantwoordelijkheid namen en ook vonden wat ze nodig hadden. Staande ovaties vielen hen ten deel, need I say more……

En dan de dinsdag. Harco de Bruin, mijn collega die zich mede richt op de jeugdzorg, had mij uitgenodigd aanwezig te zijn bij een bijeenkomst die Organise2Learn (o2l) en C3 hadden belegd in Rotterdam. O2l richt zich met zijn advies vooral op het onderwijs en C3 op de jeugdzorg. Onderwijs- en jeugdzorgrelaties waren uitgenodigd om samen naar de de film ” In a better world” te kijken.  Deze film, Oscar winnaar beste buitenlandse  film,  laat dilemma’s zien waar ouders in onze maatschappij mee worstelen en is daarmee een mooi thema voor onderwijs en jeugdzorg om met elkaar daarover in debat te gaan.  De film was,  buiten dat het verhaal prachtig verfilmd was met goed gecaste acteurs, uitermate indrukwekkend en herkenbaar. Wat dat betreft is ook een film een prachtige wijze van storytelling en goed in te zetten om discussies los te maken of thema’s in de organisatie bespreekbaar te maken. Genoeg thema’s in de film om over na te denken en met elkaar in gesprek te gaan, zowel met onderwijsmedewerkers, zorgverleners als gewoon in de eigen gezinssituatie.  De thema’s ga ik hier niet verklappen, laat u verleiden door de trailer. A must see movie and take your kids with you.

Geen reacties » | Permanente link

Gisteravond onze eerste workshop over Strategie en scenarioplanning in de zorg gegeven. Deze workshop gaf ik samen met Paul van den Broek van BS Health Consultancy. Wij doen dit samen omdat  we elkaar in dit proces goed aanvullen. BS Heath Consultancy sterk in de analysetechnieken en wij als C3 adviseurs en managers goed in de procesbegeleiding en implementatie.

Onze deelnemers waren zowel bestuurders, directeuren als stafmedewerkers uit de zorg. Met deze workshops brengen wij hands-on advies, een down to earth benadering zonder opsmuk. Geen poespas, hoogdravende verhalen van adviseurs van ‘wij weten wat goed voor u is’, maar gewoon laten zien welke kennis voorhanden is, verbinding maken en onze ervaring delen.  Wat wij van onze deelnemers ervoor terug krijgen, is enthousiasme, inspiratie en hun denkbeelden hoe zij naar de ontwikkelingen van hun organisatie kijken.

Deze ingrediënten leverden voor mij een uitermate boeiende en interessante bijeenkomst op. Boeiend en interessant omdat elke deelnemer wel met een vraagstuk worstelt HOE goed handen en voeten te geven aan een strategie die voldoende sterk is en kan inspelen op de steeds sneller wisselende omgeving.  In de workshop lichtten we toe hoe scenarioplanning  uitkomst biedt om toekomstmodellen te bedenken aan de hand van onzekerheden en mogelijk tegengestelde ontwikkelingen. De cruciale vraag in scenarioplanning is “what if……..” . Het vier scenariomodel werd behandeld, waarbij twee onzekerheden met de grootste impact als basis worden genomen.  Aan de hand hiervan ontstaan vier scenario’s, die later onderdelen aanleveren voor een strategie die anticipeert op de veranderende omgeving.

Scenarioplanning is geen eenmalig gebeuren. Als organisatie zul je met regelmaat je strategie en scenario’s tegen het licht moeten houden, early warning signals inbouwen, om zo adequaat te kunnen anticiperen en je strategie te kunnen bijstellen.

Een belangrijk functie van scenarioplanning is, dat je daadwerkelijk met elkaar in gesprek komt over de strategie van de organisatie. Het is een interactief proces waar medewerkers worden verleid en uitgedaagd nieuwe ideeën aan te dragen en los te komen van vastgeroeste beelden. Het referentiekader van medewerkers wordt zo beïnvloed, andere werkelijkheden worden voorgesteld waardoor nieuwe inzichten worden verworven. De “ja maar…” vraag mag niet gesteld worden, eerder stimulerend “ja, en……..”.  Scenarioplanning genereert beweging en commitment in de organisatie.

Met verkijken in de toekomst, neem je verantwoordelijk voor het creëren van een nieuwe toekomst van de organisatie en voorkomt dat je straks moet zeggen dat je je hebt verkeken op…..!

Op 20 april a.s. geven wij onze tweede workshop, deze is al vol. Maar mocht je nu interesse hebben laat het me weten, we organiseren graag een volgende workshop.

Geen reacties » | Permanente link

Komt deze zin u ook zo bekend voor?  Ik kwam deze tekst weer eens tegen op de ICT ZORG Beurs van afgelopen week. Bezocht deze beurs weer eens nadat ik hem een aantal jaren links had laten liggen en nu benieuwd wat ik deze jaren had gemist. Niks gemist dus dacht ik, toen op het eerste de beste reclamebord deze tekst zag staan, ondanks de stroom aan nieuwe ICT ontwikkelingen.

Dacht dat we binnen de zorg intussen wel door deze tekst heen geprikt hadden, maar nee. Ook al wordt deze tekst figuurlijk bedoeld, dan nog vind ik het weinig gepast. Inmiddels is de zorg de afgelopen decennia vele niet geslaagde automatiseringsprojecten verder en vele miljoenen armer. Noem alleen maar het echec van het EPD,  het niet van de grond komen van 24 uur per dag poli-afspraken kunnen maken.

Een mix van gebrek aan visie, beloftes die ICT’s niet waar kunnen, ICT’s die de taal niet spreken van de zorg, niet begrijpen waar het omgaat, overvragende zorgverleners waardoor totaal verkeerde oplossingen worden aangeboden. En dan hebben we het nog niet gehad over het inzetten van sociale media. Onderhand ben ik hier behoorlijk grumpy over geworden. Begrijp me niet verkeerd: ik ben een fervent voorstander van automatisering. Het kan me niet snel genoeg gaan. Maar ik zie met lede ogen aan hoe het bedrijfsleven de zorg links en rechts passeert. De banken, verzekeraars, de reisbranche  en online winkels die in een relatieve korte tijd een automatiseringsslag hebben gemaakt. De klant heeft 24 uur per dag toegang tot informatie, geldzaken, reizen, etc. Als zorg hebben we nog het nakijken en laten we het qua ICT-vernieuwing behoorlijk liggen.

Natuurlijk zijn er goede voorbeelden, instellingen die de ICT-vernieuwing goed ter hand hebben genomen. Maar in totaal steekt dit nog schril af bij de ontwikkelingen van het bedrijfsleven en is het binnen de zorg nog allemaal houtje-touwtje automatisering. N.B. zolang de fax in de zorg nog in gebruik is, is 1 druk op de knop wel heel ver weg.

Geen reacties » | Permanente link

Afgelopen maandag was ik aanwezig bij een 1^e lijns bijeenkomst over patiëntveiligheid voor huisartspraktijken. De muziektheatergroep Plezant speelde daar hun voorstelling “Oog in Oog” (www.plezant.nl). De voorstelling werd gehouden in het kader van het programma veilig incidenten melden binnen de betreffende huisartsenpraktijken.

De voorstelling vertelt het verhaal van een huisarts die verantwoordelijk wordt gehouden voor een incident waardoor een patiënt is komen te overlijden. De voorstelling laat heel mooi zien hoe het er in de dagelijkse praktijk aan toe kan gaan, hoe je als huisarts die met hart en ziel werkt opeens door collegae en medewerkers in de steek wordt gelaten. De vertwijfeling, de eenzaamheid en het niet in staat zijn “verbinding’ te maken met collegae en vrouw van de patiënt spraken zeer tot de verbeelding. Maar ook het uitblijven van een helpende hand. Waar is de samenwerking, waar is het teamwork, waar is ieders verantwoordelijkheid vroeg ik mij af. Want wat de huisarts overkomt in deze voorstelling zou zomaar kunnen gebeuren met een wijkverpleegkundige, doktersassistent, nurse-practioner……

Deze voorstelling en teksten van de liedjes zijn tot stand gekomen op basis van verhalen die men heeft opgetekend bij verschillende huisartsenpraktijken. Daarmee laat de voorstelling heel mooi zien wat de kracht is van verhalen en de toepasbaarheid daarvan als methode om in te zetten binnen veranderprocessen. Dit bracht mij op het boek handboek Storytelling van Suzanne Tesselaar en Annet Scheringa. Zij beschrijven in hun boek hoe authentieke organisatieverhalen op zes verschillende vlakken waarde toevoegen:

- verhalen bieden context, betekenis en zin
- verhalen verbinden
- verhalen zetten aan tot actie en geven richting
- verhalen maken abstracte informatie concreet
- verhalen geven inzicht in patronen en de organisatiecultuur
- verhalen ‘framen’ (bieden gezamenlijke taal en betekenis)

Storytelling en zie de theatervoorstelling als een ultieme vorm daarvan, is zowaar een methodiek die in de gezondheidszorg meer ingezet kan worden. Juist in de gezondheidszorg waar medewerkers met hoofd, hart en passie hun werkzaamheden uitvoeren zal dit sneller aansluiting vinden dan het alleen doen uitgaan van een zakelijke- en abstracte verandernotitie, -communiqué of bijeenkomsten.

Geen reacties » | Permanente link

Het is al weer enige tijd geleden dat ik me aan een blog gewaagd heb. Hoog nodig tijd. Collegae hebben me al meerdere malen aangemoedigd toch weer eens de pen ter hand te nemen. De afgelopen maanden als interim programmamanager VMS  Veiligheidmanagement voor de ziekenhuizen genoeg meegemaakt om over te schrijven. Maar het kwam er niet van, writer’s block, te druk, whatever …!

Het schrijven van een blog is toch iets wat je vanuit inspiratie, een boodschap die je wilt overbrengen of de behoefte om een leuk of leerzaam voorval te delen, doet. Het moet geen “moeten” worden om zo maar eens te zeggen. Zo gauw het moeten wordt, zit daar vaak weinig eigen overtuiging of inzet bij. Of is dit nu slap gedrag? Soms moeten er toch gewoon dingen gedaan worden! Ja, natuurlijk roep ik dan, maar dan is het in vele gevallen ook de overtuiging van diegene geworden die het daadwerkelijk uitvoert.

Dit schrijvende levert al inspiratie op en laat ik dit nu direct als bruggetje gebruiken naar wat er allemaal moet gebeuren in de zorg. Het viel mij de laatste tijd in het programmamanagement ook op. Er is veel geschreven over wat er allemaal in de zorg moet. Veelal zijn het de mensen die niet in de directe zorgverlening zitten die in brieven, nota’s, boekjes met regelmaat het woord moeten gebruiken. Politiek, media en vervolgens publieke opinie doen daar ook fijntjes aan mee. Het viel mij op dat ik mij daar zelf ook schuldig aan maakte. Het is ook zo makkelijk om het woord moeten op te schrijven, lekker directief en je schrijft het zo lekker van je af. Als het er staat, is het ook niet meer van jou maar van de ander die iets moet. Overigens kan het natuurlijk zo zijn dat wat er geschreven staat uit overtuiging of evidence voortkomt, maar dan nog is er meer nodig dan alleen moeten.

Diegene die de zaken moeten uitvoeren, zijn vaak de professionals. Nu zijn professionals een eigenwijs volkje en die laten zich niet zomaar dingen voorschrijven. En dat is maar goed ook, daar zijn het tenslotte professionals voor.  Andere taal en middelen dienen ingezet te worden om professionals te overtuigen, te inspireren of te verleiden tot datgene waarvan men wil dat er gaat gebeuren of wordt uitgevoerd.

We doen er goed aan om meer te ont-moeten en de durf te hebben professionals daadwerkelijk te ontmoeten (voor de goede verstaander: professionals te treffen, in gesprek te gaan) en na te gaan wat er bij hen leeft, wat hen beweegt. In mijn beleving bewerkstelligt dit meer inzicht en leidt tot meer verandering en innovatie. Het moeten kan zo plaatsmaken voor daadwerkelijk ontmoeten en krijgt daarmee een mooie dubbele  betekenis.

1 Reactie » | Permanente link